De overgang. We weten dat hij ergens rond ons 40e of 50e komt, maar hoe weet je wanneer hij écht begint? Het korte antwoord: dat is niet altijd zo makkelijk te zeggen. Want elk lichaam is anders. Wat voor de een heel duidelijk is, voelt voor de ander meer als “iets vaags” wat er langzaam insluipt.
In deze blog neem ik je mee langs de eerste signalen van de (peri)menopauze. Typisch én a-typisch. Zodat jij beter kunt herkennen wat er speelt in jouw lijf — of het nou zwart op wit te verklaren is of niet.
Wat is de (peri)menopauze eigenlijk?
De overgang is de periode waarin je vruchtbaarheid geleidelijk stopt. De menopauze zelf is het moment waarop je 12 maanden geen menstruatie meer hebt gehad. Alles ervoor noemen we de perimenopauze en juist die fase kan gepaard gaan met allerlei veranderingen.
Hormonale schommelingen: de stille regisseurs
Tijdens de perimenopauze beginnen de hormonen oestrogeen en progesteron te schommelen. Niet een beetje, maar soms heftig en grillig. En dat kan effect hebben op van alles: van je slaap tot je stemming, van je cyclus tot je energie.
Maar, en dat is belangrijk, niet elke vrouw krijgt dezelfde klachten.
Typische eerste signalen van de overgang
De onderstaande klachten komen bij veel vrouwen voor in de eerste fase van de overgang, deze fase wordt de peri menopauze genoemd:
1. Stemmingswisselingen
Je voelt je sneller geraakt, geprikkeld of somber, zonder duidelijke reden. En soms voel je je ook gewoon... vlak.
2. Vermoeidheid of energiedipjes
Je slaapt misschien wel, maar wordt niet uitgerust wakker. De batterij lijkt nooit helemaal opgeladen te zijn.
3. Veranderingen in je menstruatie
Je cyclus wordt korter, langer, heviger of juist onregelmatiger. Soms zelfs alles door elkaar. Dit is vaak een duidelijke signaal.
4. Slaapproblemen
Moeilijk inslapen, vroeg wakker worden of 's nachts veel woelen. Niet omdat je ligt te piekeren, maar omdat je lijf onrustig voelt.
5. Opvliegers of nachtelijk zweten
Dat plotselinge gevoel van warmte, met een rood hoofd en zweetaanval. Ze komen vaak 's nachts voor en kunnen je slaap flink verstoren.
A-typische klachten: deze herken je misschien minder snel
Niet alles wat met de overgang te maken heeft, is even bekend.
Sommige klachten worden vaak aan iets anders toegeschreven, zoals stress of ouder worden. Toch kunnen ook deze signalen horen bij de (peri)menopauze:
6. Brain fog (wazig denken)
Moeite met concentreren, dingen vergeten, je woorden kwijt zijn. Soms voelt het alsof je hoofd vol watten zit.
7. Hartkloppingen
Een onrustig hart zonder duidelijke aanleiding. Vaak onschuldig, maar wel verontrustend als je het niet verwacht.
8. Gewrichtspijn of spierklachten
Stijve handen/vingers, stijve knieën of polsen, dit alles bij het opstaan. Pijnlijke schouders, je hoofd en nek niet meer kunnen bewegen of draaien (frozen shoulder)? Overal spierpijn of het gevoel overreden te zijn. Ook dat kan hormonaal zijn.
9. Toename van angstgevoelens
Plotseling onverklaarbare onrust, angst of paniek, zonder directe aanleiding.
10. Huid- en haarveranderingen
Droge huid, haaruitval of een doffere uitstraling. Hormonen spelen hierin een grotere rol dan je denkt.
Waarom het soms lastig is om het te herkennen
Elk lijf vertelt een ander verhaal
Er is geen checklist waar je een vinkje bij zet en klaar bent. Sommige vrouwen ervaren op hun 38e al flinke hormonale schommelingen, terwijl anderen op hun 52e nog niets merken.
Soms zijn klachten zo subtiel, dat je denkt: “Ben ik gewoon moe, of is dit iets anders?”
Huisartsen herkennen het ook niet altijd
Veel a-typische klachten worden in de spreekkamer niet meteen gelinkt aan de overgang. Zeker als je nog “gewoon” menstrueert, wordt het vaak over het hoofd gezien. Daarom is het belangrijk dat je goed voorbereidt het gesprek aangaat en dat is iets waarbij ik je ook kan helpen.
Wat kun je doen als je signalen herkent?
đ 1. Houd een symptoomdagboek bij
Noteer 3 maanden* je klachten en wanneer ze optreden. Zo krijg je inzicht in patronen.
Ik heb een handige tool ontwikkeld hiervoor.
*3 maanden klinkt heel specifiek maar dit is wat de huisarts je ook gaat vragen. In 3 maanden heb je meerdere cycli gehad waardoor je kan gaan vergelijken.
đŠē 2. Ga in gesprek met een professional
Of dat nu je huisarts is of iemand die gespecialiseerd is in overgangsbegeleiding, je hoeft het niet alleen te doen.
đ 3. Let op je leefstijl
Voeding, beweging, rust en stressmanagement maken écht verschil bij hormonale schommelingen. Kleine aanpassingen hebben vaak groot effect.
Conclusie: herkenning is de eerste stap
Er is geen standaard lijstje dat voor elke vrouw geldt. Maar hoe beter jij de signalen van jouw lichaam leert kennen, hoe beter je jezelf kunt ondersteunen. Zie het als de controle pakken i.p.v. het je te laten overkomen.
En onthoud: je bent niet gek, lui of overgevoelig. Je lichaam vraagt om aandacht en dat verdient het.
Wil je meer grip op jouw overgang?
Bij De Menopauzepraktijk help ik je om jouw klachten te begrijpen én aan te pakken. Persoonlijk, praktisch en met aandacht voor jouw unieke lijf.
đ Neem contact op voor een gratis intakegesprek.