Veelgestelde Vragen over de overgang oftewel (peri)menopauze

1. Wat is perimenopauze en wanneer begint het?

Perimenopauze is de fase vóór de menopauze, waarin je hormonen beginnen te schommelen. Dit kan al starten rond je 35e tot 45e levensjaar, maar is vaak het duidelijkst merkbaar vanaf 40. Je cyclus verandert, je stemming wiebelt en je lijf voelt “anders” dan voorheen.

De perimenopauze kan 4 tot wel 10 jaar duren, en loopt door tot je 12 maanden geen menstruatie meer hebt gehad. Pas dan ben je officieel in de menopauze.

2. Hoe lang duurt de overgang?

De overgang (inclusief de perimenopauze) kan 20 jaar voortduren. We nemen hierin mee de pre (peri)menopauze, de menopauze zelf, die officieel maar 1 dag duurt en de post menopauze. maar dit verschilt per vrouw. Sommige vrouwen merken slechts lichte klachten, terwijl anderen langere tijd met symptomen rondlopen.

De overgang is een proces, geen moment. En hoe je het ervaart, hangt af van je leefstijl, genen, voeding en stressniveau.

3. Wat zijn de eerste signalen van de overgang?

De eerste signalen zijn vaak subtiel. Denk aan:

  • Slecht slapen

  • Prikkelbaarheid of stemmingswisselingen

  • Vermoeidheid

  • Brain fog (wazig denken of moeite met concentreren)

  • Onregelmatige menstruatie. Deze plaats ik onderaan omdat ik merk dat veel vrouwen in de perimenopauze nog gewoon regelmatig menstrueren. 

Later kunnen klachten als opvliegers, nachtelijk zweten en gewichtstoename optreden. Sommige vrouwen ervaren ook a-typische klachten zoals hartkloppingen, gewrichtspijn of angstgevoelens. Ieder lichaam reageert anders.

👉 Lees ook onze blog: Hoe herken je de eerste signalen van de overgang?

4. Kun je nog zwanger worden tijdens de perimenopauze?

Ja. Tijdens de perimenopauze kun je nog vruchtbaar zijn, ook als je menstruatie onregelmatig is. Zolang je nog menstrueert, kun je zwanger raken. Ben je seksueel actief? Gebruik  anticonceptie.

5. Waarom voel ik me zo anders tijdens de overgang?

De afname van oestrogeen en progesteron beïnvloedt vrijwel alles: van je slaapkwaliteit en stemming tot je energie en spiermassa. Je lijf zoekt letterlijk een nieuwe balans.

Ook neemt je stressgevoeligheid toe. Daardoor kunnen bestaande klachten (zoals angst of somberheid) tijdelijk verergeren. Dit is normaal, maar niet iets waar je mee moet blijven lopen.

6. Welke klachten horen bij de overgang?

Typische overgangsklachten zijn:

  • Opvliegers

  • Nachtelijk zweten

  • Slapeloosheid

  • Stemmmingswisselingen

  • Gewichtstoename (met name rond de buik)

  • Verminderde libido

  • Brain fog

  • Vermoeidheid

A-typische klachten zijn onder andere:

  • Hartkloppingen

  • Pijnlijke gewrichten

  • Angstgevoelens of paniekaanvallen

  • Plotselinge huilbuien

  • Tintelingen of spiertrillingen

Iedere vrouw ervaart haar overgang anders.

7. Wat kun je zelf doen tegen overgangsklachten?

Gelukkig kun je veel zélf doen om klachten te verzachten, zoals:

  • Gezond eten met veel vezels, eiwitten en gezonde vetten

  • Regelmatige beweging (denk aan wandelen, krachttraining of yoga)

  • Vaste slaapritmes aanhouden

  • Stress leren reguleren via ademhaling of ontspanningsoefeningen

  • Beperken van alcohol

👉 Lees ook: Wat voeding kan doen bij hormonale schommelingen
👉 Lees ook: Beweging en de overgang – wat werkt?

8. Wanneer is hormoontherapie (HRT) een optie?

Hormonale therapie (HRT) kan verlichting geven bij zware klachten zoals opvliegers, slaapproblemen, angst en depressie.

Een huisarts bespreekt dit soms kort, maar heeft gemiddeld slechts 7 minuten per patiënt. Daarom is het goed om goed voorbereid het gesprek in te gaan en eventueel door te verwijzen naar een menopauzeconsulent.

👉 Lees ook: Tips voor een beter gesprek met je huisarts

9. Waarom weet mijn huisarts vaak zo weinig over de overgang?

De overgang is géén standaardonderdeel van de medische opleiding. Huisartsen krijgen weinig bijscholing over dit onderwerp, en hebben per consult gemiddeld maar 7 tot 10 minuten tijd. Dat zorgt er vaak voor dat klachten worden afgedaan als stress of burn-out.

Als vrouw kun je dus zélf veel doen om het gesprek goed voor te bereiden — of aanvullende begeleiding zoeken bij een praktijk zoals de mijne.

10. Hoe weet ik of mijn klachten bij de overgang horen of iets anders zijn?

Veel overgangsklachten lijken op andere dingen zoals een burn-out, schildklierproblemen of depressie. Bij twijfel is het verstandig om  je symptomen goed bij te houden.

Bij De Menopauzepraktijk kijken we samen naar jouw klachten in de context van je leefstijl, hormoonfase en persoonlijke situatie. Zo sluiten we andere oorzaken uit en krijg je duidelijkheid.

Op zoek naar een specifiek antwoord? Zoek op woorden via de zoekfunctie.

Zoek op thema’s zoals "slaap", "gewicht", "brain fog" of "vruchtbaarheid".

De overgang roept vaak vragen op. Wat is perimenopauze precies? Hoe lang duren overgangsklachten gemiddeld? Kun je iets doen tegen nachtelijk zweten of stemmingswisselingen? En wanneer ben je écht in de menopauze?

In de FAQ geef ik heldere, toegankelijke antwoorden op de meest voorkomende vragen over deze levensfase. Geen vage termen, maar eerlijke uitleg en praktische handvatten zodat je goed geïnformeerd keuzes kunt maken die bij jou passen.