Menopauze anno nu: een nieuw tijdperk voor vrouwen­gezondheid

De menopauze wordt steeds minder gezien als een fase die vrouwen “moeten uitzitten”. Dankzij nieuwe onderzoeken en aangepaste richtlijnen groeit het vertrouwen in hormoontherapie (HST) en alternatieve behandelopties.

Trend 1: Sterke toename in gebruik van hormoontherapie

Uit recente cijfers blijkt dat 40% meer vrouwen hormoonmedicatie gebruiken tegen overgangsklachten zoals opvliegers, nachtzweten en stemmingswisselingen.

Waarom deze stijging?

• Nieuwe inzichten tonen dat eerdere zorgen over borstkanker en trombose overdreven of onterecht waren.

• De huisartsenrichtlijn is aangepast, waardoor artsen hormoontherapie vaker en veiliger voorschrijven.

• Betere voorlichting en meer media-aandacht zorgen voor minder taboe en meer bewustwording.

Trend 2: Doorbraak in lichaamsidentieke hormonen

Een belangrijke ontwikkeling is dat in de VS de black box warning (bescherming van gezondheid van patienten) is verwijderd van lichaamsidentieke oestrogeenproducten zoals estradiol-gel, -patches en vaginale crèmes

Wat betekent dit voor vrouwen?

• Deze producten blijken geen verhoogd risico te geven op borstkanker of trombose.

• De verwachting is dat Europese richtlijnen deze lijn gaan volgen.

• Lichaamsidentieke hormonen worden steeds vaker gezien als eerste keuze bij HST.

Trend 3: Nieuwe inzichten over HST en cognitieve gezondheid

Er circuleren berichten dat hormoontherapie het risico op dementie zou verlagen, maar recente factchecks tonen aan dat dit niet bewezen is

Wat weten we wél?

• HST kan kwaliteit van leven sterk verbeteren.

• Er zijn aanwijzingen voor minder osteoporose en mogelijk lagere sterfte, maar dit verschilt per type therapie en per vrouw.

• De wetenschap blijft zich snel ontwikkelen.

Trend 4: Nieuwe medische richtlijnen (2025)

De Richtlijnendatabase publiceerde in december 2025 een volledig vernieuwde set richtlijnen voor menopauzemanagement

Belangrijke updates

• Heldere adviezen voor vrouwen met een hoog risicoprofiel.

• Nieuwe inzichten over langdurig HST-gebruik en cognitieve gezondheid.

• Meer aandacht voor hormoonloze behandelingen zoals leefstijlinterventies, SSRI’s (antidepressivum) en plantaardige opties (al is daar ook geen medisch bewijs voor dat dit zou helpen).

Trend 5: Meer aandacht voor urogenitale klachten

Vaginale droogheid, pijn bij seks en terugkerende blaasontstekingen worden steeds vaker besproken.

Waarom dit belangrijk is

• Lokale oestrogeentherapie blijkt zeer effectief en veilig, zelfs voor vrouwen die geen systemische hormonen willen gebruiken.

• De vraag naar vaginale estradiolcrèmes en -tabletjes stijgt sterk.

Trend 6: Toename in transdermale hormoontherapie

Steeds meer vrouwen kiezen voor pleisters, gels en sprays in plaats van pillen.

Voordelen

• Constantere hormoonafgifte

• Minder belasting voor de lever

• Lager risico op trombose bij vrouwen met verhoogd risico

Trend 7: Groeiende interesse in natuurlijke en hormoonvrije opties

Hoewel hormoontherapie populairder wordt, groeit ook de vraag naar alternatieven.

• Leefstijlinterventies (slaap, voeding, stressmanagement)

• Cognitieve gedragstherapie

• SSRI’s/SNRI’s bij ernstige opvliegers

• Fyto-oestrogenen (met wisselend bewijs)

Conclusie: De menopauze krijgt eindelijk de aandacht die het verdient

De menopauze is geen eindpunt, maar een nieuwe levensfase waarin vrouwen steeds betere ondersteuning krijgen. Dankzij nieuwe richtlijnen, wetenschappelijke doorbraken en een groeiende openheid is er meer keuze, meer veiligheid en meer kennis dan ooit.